Senkop

Senkop nedir?

Senkop (bayılma)  kısa süreli ve kendiliğinden düzelen bilinç kaybı durumudur. Senkop nedeni beyne giden kan akımının kısa süreli azalması veya durmasıdır.

Senkop (bayılma) bazen ani ölüm dahil önemli kalp hastalıklarının habercisidir.

Beyin kan dolaşımı çok kısa bir süreliğine de olsa durduğu zaman kişi ayakta durma veya aktif oturma yeteneğini kaybeder, çevreyle iletişimi devam edemez ve ardından bilincini yitirir. Beyin kan dolaşımı tekrar yeterli düzeye geldiğinde kısa sürede kişi kendine gelir ve düzelir.

Senkoptan hemen önce bazen haberci işaretler olabilir. Senkoptan hemen önce ani fenalık hissi olabilir; bulantı, terleme, baş dönmesi, göz kararması veya bazen çarpıntı hissedilebilir.

Senkop çok sıktır:

Senkop çok sık görülen bir durumdur. Toplum genelinde bir kişinin yaşam boyu en az bir kez senkop yaşama olasılığı % 30 dur. Çoğu senkop hastası ilk senkop atağında doktora / hastaneye başvurma gereği hissetmeyebilir.

Ritim bozukluğuna bağlı senkop nedeni Holter EKG kaydı ile kolaylıkla teşhis edilebilir.

Senkop nedenleri nedir ?

Bayılma atakları ile başvuran bir hastada yaklaşık 3 saniye süren kısa kalp duraklaması bayılmaya neden olmuştur (Holter EKG kaydı, Dr. Ali Serdar Fak)

bayılma blok bradikari kalp pili senkop

Senkop nedenleri çok çeşitlidir. Bazı kişilerde sadece heyecan vb duygusal nedenler bayılmaya neden olabileceği gibi, bazı kalp hastalıkları, beyin damar hastalıkları gibi ciddi hastalıklar da senkopa yol açabilir.

Çoğu senkop nedeni aslında basittir ve kişide önemli bir hastalık habercisi değildir. Örneğin kötü ve ani bir olay-haber-şok vb bazı kişilerde refleks nedenlerle ani kan basıncı düşmesine ve senkopa neden olabilir. Bu duruma tıp dilinde  “basit bayılma” (common faint)  denir. Bu durum yaşam boyunca benzer hallerde bazen tekrarlayabilir.

Diğer yandan doğumsal kalp hastalıkları, kalp kapak hastalıkları, koroner kalp hastalığı, çeşitli ailesel kalp ritmi bozuklukları, beyin damar hastalıkları senkopa neden olabilir. Bu hastalıklardaki senkop ani ölüm habercisi veya ciddi bir kalp hastalığının işareti olabilir. Mutlaka araştırılması ve nedeninin bulunarak tedavi edilmesi gerekir.

Gerçek senkop olmayan ancak senkopu taklit eden durumlar:

Bazı haller gerçekte senkop atağı olmadığı halde, hasta ve hasta yakınları tarafından senkop gibi algılanabilir veya ifade edilebilir. Bu durumda aslında bilinç kaybı yoktur; kişi o sırada konuşamasa da çevrede olup bitenlerden haberdardır. Göz kapakları hareket eder, çoğunlukla kişi ağlayarak veya hıçkırarak açılır, “düzelir”.

Bazen sara nöbeti (epilepsi atağı) senkop ile karışabilir. Bu durumda kol ve bacaklarda kasılmalar olabilir, kişi altına idrarını kaçırabilir. Nöbet geçtikten sonra da uzunca bir süre kişi halsiz, bitkin kalabilir ve derin uykuya dalabilir.

Hangi senkop önemlidir / nasıl anlaşılır ?

Bir kişideki senkopun önemli bir hastalığa işaret edip etmediğinin en iyi ipucu o kişinin yaşı, kalp hastalığının bulunup bulunmadığı, ailede benzer senkop öyküsü olup olmadığı ve senkopun hangi ortamda nasıl meydana geldiğine yönelik bilgilerdir.

Önemli nedene bağlı olabilecek senkop özellikleri:

Tekrarlayan senkop atakları, özellikle başka aile bireylerinde de varsa, doğumsal kalp ritim bozukluklarına ve ani ölüm riskine işaret edebilir. Hemen bir aritmi uzmanı na başvurun !

Genellikle yaşlı kişilerdeki senkop kalp ritim bozukluklarının (bradikardi, blok) veya kalp kapak hastalıklarının işareti olabilir. Hemen bir aritmi uzmanı na başvurun !