Derin Ven Trombozu

Derin ven trombozu nedir ?

Derin ven trombozu (DVT) vücuttaki büyük toplardamarların içinde pıhtı oluşmasına bağlı olarak gelişen hastalıktır. Sağlıklı koşullarda damarlar içinde pıhtı oluşmaz veya oluşan küçük pıhtı parçacıkları vücudun pıhtı çözücü mekanizmaları (fibrinolitik / antitrombotik sistem)  tarafından hemen eritilir.

Toplardamarlar içinde pıhtı oluşumunun arttığı veya oluşan pıhtıların eritilme hızının azaldığı bazı hastalık hallerinde DVT gelişebilir.

DVT neden önemlidir ?

  1. DVT pulmoner emboliye neden olabilir. Toplardamarda oluşan pıhtılar bulundukları yerden koparak toplardamarlardaki kan akımıyla birlikte sürüklenebilir. Toplardamarlar sağ kalbe döküldüğünden pıhtı parçacıkları sağ kalbe gelir ve buradan da akciğer atardamarlarına giderek bu atardamarların veya dallarının tıkanmasına neden olur. Bu duruma pulmoner emboli denir. Pulmoner emboli ölüm tehlikesi taşıyan ciddi bir hastalıktır.
  2. Ayrıca DVT’ nin geliştiği toplardamarlarda kan akımını zorlaştıran tıkanma veya daralmalar olabilir ve ilgili bacakta kronik şişlik ve ağrılar gelişebilir.

DVT’ nin nedenleri nedir ?

DVT nedenleri doğumsal veya sonradan kazanılmış (edinsel) olabilir.

DVT oluşumuna genel olarak aşağıdaki üç bozukluk hali zemin hazırlar:

  1. Damar içindeki kan akımında yavaşlama, göllenme: Ameliyat / ciddi hastalık nedeniyle uzun süreli hareketsizlik, bacak kırıkları, sorunlu lohusalık, uzun süreli-hareketsiz seyahatler (özellikle uzun uçak yolculuğu).
  2. Damar cidarındaki hücrelerin kanın akışkanlığını sağlayan ve pıhtılaşmasını önleyen fonksiyonlarında azalma: Kaza, travma, bazı romatolojik hastalıklar, toplardamarları etkileyen infeksiyon hali vb.
  3. Başta kan pulcukları (trombositler) olmak üzere pıhtılaşmayı sağlayan pıhtılaşma sisteminde doğumsal veya edinsel (örneğin bazı ilaçların etkisi vb) bozukluk. Pıhtı çözücü bazı maddelerin doğuştan eksikliği, doğum kontrol hapları başta olmak üzere bazı ilaçların yan etkileri.

DVT’ nin belirtileri nelerdir ?

DVT’nin hiçbir belirtisi olmayabilir.

Ancak sıklıkla damarın tıkandığı bacakta şişlik, kızarıklık ve ağrıya neden olur. Bu şişlik baldırda veya diz üzerinde olabilir.

DVT tanısı nasıl konur?

Öncelikle DVT’ye neden olabilecek durumların varlığında DVT’den şüphelenmek gereklidir. DVT tanısında bugün en sık kullanılan tanı yöntemi bacak damarlarının ultrasonografik (Doppler Ultrasonografi) görüntülenmesidir. Bazen tek bir inceleme yeterli olmayabilir; ilk incelemede gözden kaçacak kadar küçük olan pıhtılar tetkikin tekrarlanmasıyla daha sonra fark edilebilir.

DVT nasıl tedavi edilir ?

DVT tedavisi için hastaların genelde bir süreliğine hastaneye yatırılmaları gerekir. Damar içindeki pıhtının büyümesini önleyecek ve çözülmesini hızlandıracak ilaçlar verilir. Bu ilaçlar heparin türevi yeni grup ilaçlardır ve günde iki kez kullanılır.

Heparin tedavisinden sonra, başka pıhtıların oluşmasını önlemek için kanın pıhtılaşma özelliğini azaltan uzun süreli ilaç tedavisinin (coumadin) başlanması gerekir.

Bu koruyucu tedavi hastanın ve hastalığın durumuna göre bir kaç ay sürebileceği gibi ömür boyu da gerekli olabilir.

Pıhtılaşma / pıhtı çözücü sisteme ait doğumsal hastalığı (enzim veya faktör eksikliği) olan, tekrarlayan DVT geçiren veya DVT atağı bazı romatizmal hastalıklar zemininde gelişen hastaların yaşam boyu “coumadin” tedavisi alması gerekebilir.

Prof. Dr. Ali Serdar Fak